Agnieszka Szymecka-Wesołowska

dr nauk prawnych

Food law to moja praca i pasja. Na co dzień pomagam producentom, przetwórcom i dystrybutorom żywności odnaleźć się w otoczeniu regulacyjnym rynku spożywczego. A wszystko to, by żywność na naszych stołach była zdrowa, dobrej jakości i służyła konsumentom.
[Więcej >>>]

Skontaktuj się

Nowa ustawa o (nie)marnowaniu żywności

Agnieszka Szymecka-Wesołowska12 września 2019Komentarze (0)

W końcu nadeszła długo wyczekiwana chwila – 19 lipca 2019 r. pojawiła się ustawa o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności. Jak wiemy, problem food waste to ogromne wyzwanie wysoko rozwiniętych gospodarek (paradoksalnie przy wciąż istniejącym zjawisku głodu i niedożywienia w wielu miejscach świata).

Z szacunków Deloitte wynika, że Polska znajduje się na 5 miejscu wśród państw Unii Europejskiej, w których marnuje się najwięcej żywności. Eurostat szacuje tu nawet 9 mln ton wyrzucanego jedzenia rocznie (co stanowi ok 235 kg/rok w przeliczeniu na statystycznego mieszkańca Polski).

Jak nowa ustawa walczy z tym problemem?

Połowicznie, ponieważ dotyka tylko etapu dystrybucji (hurtowej i detalicznej). Nowe obowiązki będą dotyczyć wyłącznie wielkopowierzchniowych placówek handlowych (najpierw tych o powierzchni sprzedaży przekraczającej 400m2, w których przychód uzyskany ze sprzedaży żywności wynosi min. 50%, a za dwa lata także tych o powierzchni sprzedaży powyżej 250m2). Problem marnowania żywności jest natomiast znacznie szerszy. Dotyczy także produkcji, przetwórstwa i gastronomii, o gospodarstwach domowych nie wspominając a to właśnie one – wedle raportu „Food waste data set for EU-28” opracowanego przez EU Fusion dla Komisji Europejskiej – są źródłem 53% marnotrawienia żywności (kto nigdy nie wyrzucił jedzenia – niech pierwszy rzuci kamieniem…). Na drugim miejscu plasuje się przetwórstwo (19%), gastronomia (12%), produkcja (11%) i dopiero potem – sprzedaż (5%). Widać więc wyraźnie, że prawodawca zabrał się do sprawy od końca.

Jakie obowiązki ustawa nakłada na sprzedawców?

Obowiązki są trzy:
1. Zawarcie umowy z organizacją pozarządową zajmującą się pomocą społeczną i działalnością charytatywną na bezpłatne dostawy żywności, która nie jest (już) przeznaczona do spożycia ze względu na np. wady opakowań lub jej wyglądu, zbliżający się upływ okresu przydatności do spożycia, przy czym żywność ta musi być bezpieczna (taka ustawa rozumie „żywność marnowaną”);
2. Prowadzenie kampanii edukacyjno-informacyjnych w zakresie racjonalnego żywienia i przeciwdziałania marnotrawieniu żywności (przynajmniej raz w roku przez 2 tygodnie), przy współpracy partnerskiej organizacji pozarządowej;
3. Ponoszenie opłaty za marnowanie żywności, czyli w sytuacji, w której żywność nadająca się do spożycia, ale o obniżonej jakości handlowej jest wycofywana z obrotu i przeznaczana do utylizacji. Sposób obliczenia opłaty można zobaczyć tu: Jak wyliczyć opłatę za marnowanie

Co mnie szczególnie cieszy w ustawie?

Szczególnie w nowej ustawie cieszy mnie zupełnie niepozorna, wydawałoby się mała zmiana, zamieszczona w przepisach końcowych, a mianowicie nowelizacja ustawy Prawo oświatowe. O co dokładnie chodzi? O to, że właśnie do przedszkoli i szkół wchodzi edukacja żywieniowa! Zgodnie z nowelą bowiem, „upowszechnianie wśród dzieci i młodzieży wiedzy o zasadach racjonalnego odżywiania oraz przeciwdziałania marnowaniu żywności” staje się (w końcu)! jednym z podstawowych celów polskiego systemu oświaty!

Czego mi w ustawie zabrakło?

Zabrakło mi nowelizacji jeszcze jednej ustawy, a mianowicie – ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Ta ostatnia – wbrew polityce przeciwdziałania food waste – karze tych, którzy wprowadzają do obrotu żywność zupełnie bezpieczną i o dobrych walorach jakościowych, tylko dlatego, że minęła data minimalnej trwałości (nie mylić z terminem przydatności do spożycia). Pisałam o tym tu już kilka lat temu. Szkoda więc, że prawodawca nie w pełni wykorzystał szansę na uregulowanie także tego aspektu.

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Centrum Prawa Żywnościowego A.Szymecka-Wesołowska D.Szostek sp. j. Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Centrum Prawa Żywnościowego A.Szymecka-Wesołowska D.Szostek sp. j. z siedzibą w Warszawie.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem biuro@food-law.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis: