Pochodzenie środków spożywczych – 24 pytania i odpowiedzi

Temat deklarowania pochodzenia środków spożywczych i podstawowego składnika cieszy się ostatnio ogromnym powodzeniem. Przekonałam się o tym także podczas mojego webinara, który odbył się 12 listopada br. i który – ku mojej wielkiej radości – zgromadził blisko 200 osób. Raz jeszcze wszystkim serdecznie dziękuję za udział! A jeśli ktoś nie miał możliwości posłuchania mnie tego dnia, w dowolnej chwili można skorzystać z nagrania, które jest dostępne:

W trakcie webinara uczestnicy zadawali wiele pytań. Nie miałam możliwości udzielenia odpowiedzi na nie wszystkie bezpośrednio podczas nagrania, ale pomyślałam że mój blog to idealna platforma dla kontynuacji tematu i być może rozwiania przynajmniej części wątpliwości (a z całą pewnością jest ich wiele). Dlatego też, na bazie postawionych pytań, opracowałam taki mini-przewodnik w formie Q&A, którym z wielką przyjemnością się tutaj podzielę.

Na 9 stronach opracowałam listę 24 pytań i odpowiedzi, które najczęściej pojawiają się w kontekście deklarowania pochodzenia środków spożywczych i podstawowego składnika. Poniżej możecie zapoznać się z pytaniami. A odpowiedzi otrzymacie na skrzynkę mailową.

Lista pytań

1. Czy oznaczenie „wyprodukowano w …” jest równoznaczne z krajem pochodzenia?
2. Czy w przypadku jogurtu z truskawkami, na którym producent podaje dobrowolną informację: „polskie mleko”, natomiast truskawki nie pochodzą z Polski, konieczne jest podawanie pochodzenia produktu i truskawek jako składnika podstawowego
3. Czy obowiązek deklaracji pochodzenia będzie dotyczyć suplementów diety, których np. głównym składnikiem są produkty pochodzenia zwierzęcego?
4. Czy składnik podstawowy suplementu diety to składnik lub składniki danego środka spożywczego, które stanowią więcej niż 50% wszystkich składników środka spożywczego, czy jedynie więcej niż 50% spośród składników czynnych wykazujących efekt odżywczy i/lub fizjologiczny?
5. Czy adres producenta (wraz z krajem) jest informacją o kraju pochodzenia środka spożywczego?
6. Powiedziała Pani, że zapis na opakowaniu firmy i adresu + Polska nie świadczy o pochodzeniu środka spożywczego. Jeśli mamy do czynienia z suplementem diety np. w kapsułkach miękkich, które są wytwarzane w Chinach a pakowane w blistry i kartoniki w Polsce i na opakowaniu podana jest jedynie informacja Producent: xxx, Polska – czy jest obowiązek podania informacji o wytwarzaniu w Chinach? Pytanie wynika z interpretacji Inspekcji, że taka informacja jest istotna dla konsumenta i powinna być podana, bo polski adres firmy sugeruje, że produkcja jest w Polsce.
7. Czy dozwolone jest zamiast wskazywania dokładnego miejsca pochodzenia np. ciastka wyprodukowanego w Hiszpanii, napisanie „Wyprodukowano w EU”? (podobne pytania: Czy można opisać produkt „Spoza UE”? Czy można np. zamiast kraju „Hiszpania” wpisać „UE”?)
8. Czy jeżeli deklarujemy 'kraj pochodzenia Polska’ to czy składnik podstawowy może być podany jako 'spoza UE’?
9. Czy obszar rybołówstwa można podać jako np. Ocean atlantycki lub Ocean spokojny, czy należy podać zgodnie z nomenklaturą FAO?
10. W przypadku mieszanki wieloskładnikowej, której kilka ze składników wymieniamy w nazwie opisowej, czy wówczas podajemy pochodzenie składnika podstawowego powyżej 50% i wszystkich wymienionych w tej nazwie?
11. W przypadku, gdy jest więcej niż jeden podstawowy składnik, którego pochodzenie trzeba deklarować? Czy producent może sobie wybrać (chleb ze słonecznikiem)?
12. Jak powinna wyglądać deklaracja pochodzenia podstawowego składnika w przypadku, gdy podstawowy składnik jest składnikiem złożonym?
13. Czy w przypadku znakowania PRODUKT POLSKI jest konieczność dodatkowego znakowania krajem pochodzenia?
14. W przypadku, gdy surowiec przed dopuszczeniem go do etapu wytwarzania danego środka spożywczego jest jeszcze poddawany dalszej obróbce (np. surowiec -> ekstrakt z surowca), czy kraj pochodzenia powinien być wskazany dla pierwotnego surowca (miejsce uprawy, zbioru), czy też powinien być to kraj pozyskiwania ekstraktu (miejsce obróbki), gdyż w formie ekstraktu zostaje on ostatecznie użyty do produkcji środka spożywczego? Ma to wpływ na zapisy na opakowaniu „Ekstrakt z … pochodzi z …” czy też „Surowiec użyty do ekstraktu z … pochodzi z …”. A także jak należy obliczać składnik podstawowy – czy odnosić się do składnika deklarowanego na opakowaniu czy też do wsadu (na przykładzie składnika mineralnego – potasu – oceniać zawartość potasu czy też glutaminianu potasu – soli z jakiej jest pozyskiwany)?
15. Czy mrożone warzywa lub owoce, np. BROKUŁY MROŻONE – trzeba podać kraj pochodzenia brokuł?
16. Czy dla produktu filet z kury, pochodzącego z Belgi można wpisać „UE”, czy musi być „Belgia”?
17. Czy w produkcie o nazwie „krówki mleczne” możemy uznać mleko za składnik podstawowy pomimo że zawartość mleka kształtuje się na poziomie ok. 10 % i w wykazie składników jest ono na trzecim/czwartym miejscu?
18. Co będzie składnikiem podstawowym w żelkach, czy żelatyna? Czy jeśli żelki nie zawierają cukru i największy udział % ma substancja słodząca czy można ją uznać za składnik podstawowy?
19. Który ze składników czekolady uznawany jest za składnik podstawowy – cukier, którego jest najwięcej czy miazga kakaowa?
20. am pytanie odnośnie wskazania kraju do wyrobu „Szynka Litewska”. Produkowana jest w Polsce.
21. Czy nie jest nadużyciem używanie nazwy kraju pochodzenia w celach reklamowych w sytuacji, gdy praktycznie całość oferowanego produktu przez różne firmy pochodzi z tego samego kraju, np. imbir z Nigerii, papryka z Hiszpanii?
22. „Wafelki z chia”- czy podawać pochodzenie chia jeśli jest dodawane 2%?
23. Czy olej tłoczony w Polsce z surowca z Niemiec może mieć deklarację 'kraj pochodzenia Niemcy’?
24. Czy KE przewiduje wydanie przewodnika do stosowania rozporządzenia nr 2018/775?